Podcast 42 Tsotsil – Li mol’me’eletik ja me’ xu nopolik’ tax ipajik ta COVID-19

Podcast 42 Tsotsil - Li mol’me’eletik ja me’ xu nopolik’ tax ipajik ta COVID-19
/

Multimedia

Otros idiomas

Li me’ cha’bai jbel chabeluk kuts kalaltak ba’tsi vinik antsetik taj lumaltik Chiapa, k’uxelan chal noticiero Chiapas paralelo, ti jaik jtsomlejetik ta Alianza de Medios de la Red de periodista de a pie

Li lunes chim’xcha’vinik yun marzo ta 2021

Te xa me ts’aki jun ja’bil slikeltal li chamel, li ja te lik ipajikuk li vinik ants ta coronavirus COVID-19.

Li le’ k’us ja’lil slikel li chamel li cientifico’etik ta xa me laj xchanik, k’uxi tax ipaj li vinik ants chiuk boch’otik ja xu anil tax ipajik chiuk li boch’otik xu tax ilbajina’tik.

Lij investigado’retik tey ta Universidad de Dinamarca chi’uk tey ta Centro Europeo li k’uxi xu ta k’elel jchameletik ta Suecia, las ta’ik ta k’elel li vinik ants li ja’ xa yich’ojik 65 sja’bilalik ja xu anil tax ipajik jech k’uchal li kerem tsebetik.

Li mol me’eletik xu me ja toj tsots tax ak’batik xcha’melal k’alal mi ipajik jech k’uchal ta yanantik chamel, ja’ yun xu tax chamik.

Lij investigado’retik te laj yalik li k’uxi ta k’elel li mol’me’eletik ja me’ li mus no’pik li boch’o xu’ skuchojik li virus chiuk ti ja ak’u x’akbatik li poxil k’uchal mu xa’ x’ipajik.

Li cientifico’etik te laj yalik li boch’otik tax kolik k’alal mi ipajik li ta virus ja’ me’ bo’om o bakim U’ xu tax jelav k’alal tey tax kolik lek mi ja’ xa yich’ojik li poxil.

li ta Chiapa, li Secretaria de Salud te laj yal li xemana ta chim’xcha’vinik yun marzo te me ta xich ak’el o’ li vacuna yun li mol’me’eletik ta 60 sja’bilalik li ja’ ik te nakalik ta lum Catazaja, La Libertad, Palenque, Salto de Agua, San Cristobal de las Casas chiuk Tuxtla Gutierrez.

Ta yanantik ayej, li ajbalil li ta Mexico las tak’tal ep j’amteletik li ta Instituto Nacional de Migracion chiuk li Guardia Nacional tey ta ts’ak yun li Guatemala. Laj yal li tas mak’lek li ts’aketik yun muyuk tas k’an tax och tal ya vinik ants ta yanantik país ta Mexico.

Li le ne’ ja me te xu ta xil sbo’kolik li jayim tas k’anik tax lok’ik tas lumalik tax batik ta sa’el li jun ontonal lekil amtel ta lum Estados Unidos.

Ta ya’yej li vats’i antsetik ajmateletik ta te’tik li ta Chiapa te las k’anik ti ak’u pajuk sts’unel li palma aceitera, laj ya’lik li le empresa aceitera te xa me laj yich’ik ta venta 36 mil hetarea banumil li taj lumaltik, ja te ta lumetik costa, la selva chi’ik ta norte del estado.

Li antsetik te laj yak’ik jun tsobajel ta Palenque ja’ tey la yalik k’alal mi ep ta xich ts’unel li palma de aceite, ta me xilba’jin li banumil, ta xilbajin li bo’etik ja te tas takin tas’el ta k’uk’un, mu xa xu tax ch’i li k’usi ta xich ts’unel, ja’ yun lij amteletik ta te’tik mu xak’ sat li k’usitik tas ts’unanik jech mu’xa xlok lis be’elik.

li le ne’ ja me’ te yich’ojtal bokolal ilbajinel li ja tey ta xil sbo’kolik li antsetik, tas koj xcha’yel li slekilal sbe’elik li k’ux’elan yilojik sta’lelalik li antsetik tas lok’esel li be’eliletik chi’uk sna’k’el lis vek’sts’unubik.

Tas koj le ne’ ja yun epal j’amteletik ta te’tik vinik antsetik tas komesan lis lumalik ta sa’el yamtelik sbe’elik ta yanantik lumetik.

li ta Chiapa paralelo te to me’ ta xich aleltal. Li jbel cha’bel loile ja patrocinio yu-un DW Akademie.
Boch´o las jelumtas taj k’optik : Ana lucia López Hernández.
Boch´o las tsiba taj k’optik : Maximiliano López Pérez.

Sin comentarios aún.

Deja una respuesta

Este sitio usa Akismet para reducir el spam. Aprende cómo se procesan los datos de tus comentarios.

Comparta su opinión. Su correo no será público y será protegido deacuerdo a nuestras políticas de privacidad.